ترکیب رنگ ها در نقاشی

ترکیب رنگ ها در نقاشی

ترکیب رنگ ها

اساس هر تئوری رنگ، دایره رنگ است و ترکیب رنگ ها در نقاشی را مشخص می کند. یک دایره رنگ ابتدایی که در آن رنگ های قرم، زرد و آبی وجود دارند. برای آشنایی با تئوری رنگ و شناخت و کاربرد رنگ در نقاشی، یادآوری این نکته لازم است که رنگ در حقیقت همان نور است. زمانی که نور سفید از منشور عبور کرده و تجزیه می شود، می توان طیف رنگ های خالص را با چشم دید. هر رنگی که در پیرامون خود می بینیم در حقیقت نوری است که جسم به چشم ما بازتاب می کند.

برای شناخت ترکیب رنگ در نقاشی کلیک کنید.

ترکیب رنگ ها در نقاشی
ترکیب رنگ ها در نقاشی


رنگ‌هاي اصلي

منظور از رنگ‌هاي اصلي يا درجه‌ی اول، رنگ‌هايي است كه معمولاً از ترکیب رنگ ها ی ديگر حاصل نمي‌شوند. بلكه ساير رنگ‌ها، از تركيب آنها با يكديگر به وجود مي‌آيند. رنگ‌هاي اصلي زرد، قرمز و آبي، در صورتي كه در خالص‌ترين حالت خود باشند و هيچ گرايشي به رنگ‌هاي ديگر در آنها ديده نشود. وقتي با يكديگر مخلوط شوند، خاكستري بسيار تيره‌اي را به وجود مي‌آورند. معمولاً رنگ‌هايي كه در بازار عرضه مي‌شوند، رنگ‌هایي با كيفيت واقعي رنگ‌هاي اصلي نيستند. 
در ميان زردهاي موجود در بازار، زرد كادميوم با درجه‌ی تيرگي متوسط، نزديك‌ترين رنگ به زرد اصلي دايره‌ی رنگ است. از مشهورترين قرمزهايي كه در بازار موجود هستند، قرمز كادميوم و قرمز آليزارين است كه در انواع مختلف سير و روشن ساخته مي‌شوند و در عين حال، هيچ كدام قرمز اصلي نيستند. اما مخلوط اين دو به قرمز اصلي نزديك است. معروف‌ترين رنگ‌هاي آبي موجود در بازار، آبي اولترامارين، آبي كبالت و آبي پروس هستند. اما آنها با آبي اصلي تفاوت دارند. با كمي تیره و روشن‌تر كردن آبي كبالت و آبي اولترامارين، مي‌توان از آنها به عنوان آبي اصلي استفاده كرد.

رنگ‌های درجه‌ی دوم (رنگ‌های مکمل، رنگ‌های فرعی، رنگ‌های ثانویه)

هر رنگ درجه‌ی دوم، معمولاً از مخلوط كردن دو رنگ اصلي ساخته مي‌شود:سبز = زرد + آبي بنفش = قرمز + آبي نارنجي = زرد + قرمزهر يك از رنگ‌هاي درجه‌ی دوم، مكمل يكي از رنگ‌هاي اصلي است. به همين دليل به رنگ‌هاي درجه‌ی دوم، رنگ‌هاي مكمل نيز گفته مي‌شود. دو رنگ مكمل، وقتي با هم مخلوط شوند، خاصيت رنگين بودن يكديگر را خنثي مي‌كنند، يعني از ترکیب رنگ ها، يك رنگ خاكستري تيره به دست مي‌آيد. در دايره‌ی دوازده‌تایی رنگ، هر دو رنگ مكمل به صورت قطري از دايره، روبروي هم قرار مي‌گيرند.

رنگ‌هاي درجه‌ی سوم (رنگ‌های ترکیبی)

اين رنگ‌ها از ترکیب رنگ ها ي اصلي با رنگ‌هاي درجه‌ی دوم ساخته مي‌شوند. رنگ‌هاي درجه‌ی سوم عبارتند از: زردنارنجي، قرمزنارنجي، قرمزبنفش، بنفش‌آبي، سبزآبي، سبززرد. به اين ترتيب با اضافه كردن اين شش رنگ به سه رنگ اصلي و سه رنگ درجه‌ی دوم‌، چرخه‌ی دوازده تايي رنگ‌ها كامل خواهد شد.
هنرمندان، رنگ‌شناسان و پژوهشگران، عموماً رنگ‌ها را به شيوه‌هاي مختلفي دسته‌بندي كرده اند که چرخه‌ی دوازده‌تایی رنگ پيشنهادي ایتن (Johannes Itten)  از همه‌ی دسته‌بندي‌ها، مشهورتر و داراي اعتبار بيشتري است.

ترکیب رنگ ها در نقاشی
ترکیب رنگ ها در نقاشی

ترکیب رنگ ها در نقاشی

رنگ‌هاي خنثي : رنگ هاي خنثي رنگ‌هايي هستند كه از تركيب رنگ‌هاي ديگر به وجود مي‌آيند و مي‌تواند اثرات مثبت يا منفي داشته باشند. رنگ‌هاي سفيد ، سياه ، خاكستري ، بژ و قهوه‌اي از جمله رنگ‌هاي خنثي هستند.

رنگ هاي داغ: بهترين نمونه‌ي رنگ داغ ، قرمز خاصي است كه با هيچ رنگي مخلوط نشده است و در قوي‌ترين حالت خود قرار دارد.رنگ داغ بسيار جلب توجه مي كند و به طرح ، حالت برجسته‌اي مي دهد. رنگ داغ ، يك رنگ گرم ، قوي و تهاجمي است. هم چنين با قدرتي كه دارد ، سيستم عصبي انسان را تحريك مي كند.

رنگ هاي يخ : رنگ يخ ، يخبندان و برف را به خاطر مي‌آورد و احساساتي كه به وسيله‌ي آن ايجاد مي‌شود ، در مقابل احساساتي است كه رنگ داغ ايجاد مي كند. اين رنگ ، به رنگ آبي اشاره دارد كه روشنايي بسيار دارد.وقتي رنگ گرم و سرد در كنار هم قرار مي‌گيرند ( مانند آتش و يخ ) ، حالت نوسان ايجاد مي‌كنند يعني احساس‌هاي متفاوتي را در ما به وجود مي‌آورند.

رنگ‌هاي گرم : به رنگ هاي واقع در بين دو طيف نوري زرد و نارنجي ، رنگ هاي گرم مي‌گويند. همه‌ي اين رنگ ها داراي رنگ قرمز هستند ، مانند قرمز ، نارنجي ، زرد – نارنجي ، زرد. اين رنگ ها در تركيب‌شان ، رنگ زرد و قرمز دارند كه احساسات گوناگوني را به وجود مي‌آورند.  رنگ‌هاي گرم ، داراي طولاني‌ترين طول موج هستند ، به همین دليل ديدن آن‌ها ، انرژي بيشتري نياز دارد. رنگ‌هاي گرم هيجان‌‌آور و نشاط انگيز هستند و به احساسات و هيجانات ، شدت مي‌دهند و طرح‌‌‌هاي رنگي گرم و دوستانه اي را به وجود مي‌اورند.

رنگ‌‌هاي گرم زنده و درخشان هستند و بيشتر به چشم مي‌‌‌زنند. اين رنگ‌ها در طراحي به رنگ‌هاي ” نزديك ” معروف هستند. زيرا باعث مي‌شوند اشياء نزديك‌تر از فاصله واقعي‌‌شان به نظر برسند. گرمای اين رنگ‌‌‌ها ، مانند غروب بر محيط اطراف مي‌‌تابد و آن را تحت تسلط خود در مي‌آورد.

رنگ‌هاي سرد : رنگ آبي، اساس رنگ‌‌هاي سرد است. اين رنگ‌ها به خاطر اضافه شدن رنگ زرد به تركيب‌‌شان از رنگ‌هاي يخي جدا مي‌شوند. رنگ‌هاي قرار گرفته بين دو طيف نوري سبز و بنفش را رنگ‌هاي سرد مي‌نامند. رنگ‌هايي مانند زرد – سبز ، آبي – سبز ، آبي فيروزه‌اي و سبز خالص، جزء رنگ‌هاي سرد هستند و در طبيعت ديده مي‌شوند. اين رنگ‌ها احساس طراوت و تازگي به ما مي‌بخشند.

رنگ‌هاي سرد ، ميزان فعاليت‌هاي بدن را پايين مي‌‌آورند و آرام بخش و تسكين دهنده هستند. رنگ‌هاي سرد در طراحي به رنگ‌هاي ” دور ” معروفند. زيرا باعث مي‌شوند اشياء دورتر از فاصله واقعي‌شان ديده شوند. همين ويژگي رنگ‌هاي سرد باعث مي‌شود كه فضاها را بزرگ‌تر و متعادل‌تر نشان دهند. 

رنگ‌هاي روشن: رنگ‌هاي روشن، ملايم كم‌‌رنگ ترين رنگ‌ها هستند. آن ها روشني خود را از نبود رنگ قابل مشاهده در تركيب‌شان مي‌گيرند و تقريبا شفاف هستند. وقتي روشني رنگ‌ها زياد مي‌شود ، تفاوت بين رنگ‌هاي مختلف كم مي‌شود. رنگ‌هاي روشن محيط را بزرگ‌تر نشان مي‌دهند و به فرد احساس نشاط ، سكوت ، آرامش و روشني مي‌بخشند.

رنگ‌هاي تيره: رنگ‌هاي تيره رنگ‌هايي هستند كه در تركيب‌شان رنگ سياه وجود دارد. اين رنگ‌ها فضا را كوچك‌تر نشان مي‌دهند.  رنگ‌هاي تيره داراي قدرت تاثيرگذاري بالايي هستند.اين رنگ‌ها در بافت‌هاي گوناگون مانند چرم ، پارچه و وسايل منزل ، يك اثر به ياد ماندني به وجود مي‌آورند و نشان دهنده‌ي ثروت و مقام اجتماعي بالا هستند. تركيب رنگ‌هاي تيره و روشن يك روش معمول براي نشان دادن تضادها و تفاوت‌ها در طبيعت است ، مانند شب و روز.

رنگ‌هاي كروماتيك: بين رنگ‌هاي قرمز ، زرد ، آبي ، سبز و … از يك سو و رنگ‌هاي سفيد ، سياه و خاكستري از سوي ديگر تفاوت وجود دارد. به رنگ‌‌هايي كه در طيف رنگي مي‌باشند ، كروماتيك مي‌گويند. رنگ‌هاي كروماتيك بسيار زياد هستند كه مهم‌ترين آن ها ، رنگ‌هاي اصلي ( زرد ، قرمز و آبي ) مي‌باشند. 

رنگ‌هاي اكروماتيك: كيفيتي كه در اغلب رنگ‌ها وجود دارد ، در رنگ هاي سفيد ، سياه و خاكستري وجود ندارد. به اين سه رنگ که فاقد رنگ هستند ، رنگ اكروماتيك مي‌گويند. رنگ سفيد در واقع رنگ نيست ، بلكه عدم وجود رنگ است.رنگ‌هاي مكمل: رنگ‌هاي مكمل مقابل يكديگرند. اين رنگ‌ها كه در چرخه رنگ در برابر يكديگر قرار دارند ، در كنار هم نمايي چشم‌گير و متعادل ايجاد مي‌كنند. اين رنگ‌ها از يك خانواده نمي‌‌باشند و بيشترين تفاوت را با هم دارند.

هنگامي كه رنگ‌هاي مكمل را با هم تركيب مي‌كنيم ، رنگ خاكستري به وجود مي‌آيد. چشم انسان بعد از ديدن يك رنگ، نياز دارد تا رنگ تكميل كننده‌ي آن را هم ببيند. نارنجي و آبي ، قرمز و سبز ، بنفش و زرد رنگ‌هاي مكمل هستند.   
رنگ‌هاى مکمل در واقع نوعى تضاد هستند که به‌ هنگام مشاهده همديگر را طلب مى‌کنند و در کنار هم ايجاد تحرک مى‌کنند و يکديگر را کامل مى‌کنند. هرگاه دو رنگ مکمل باهم ترکيب شوند نتيجه خاکسترى خواهد بود و تحرک آن از بين خواهد رفت و رنگى خنثي بدست خواهد آمد.

اما دو رنگ مکمل در کنار هم موجب درخشانى و جلوه يکديگر هستند. در طبيعت رنگ‌هاى مکمل در کنار هم به زيبايى مشاهده مى‌شوند چنان‌که گل سرخ در ميان انبوهى از برگ‌هاى سبز قرار دارد. تضاد رنگ‌هاى مکمل از ساده‌ترين تضادهاست. رؤيت يک رنگ باعث مى‌شود تا مکمل آن رنگ بر روى رنگ همجوار آشکار گردد. مى‌توان همه‌ٔ رنگ‌هاى مکمل را دو به دو با نسبت‌هاى نامساوى و مساوى با هم ترکيب نمود و طيف وسيعى از خاکسترى‌هاى رنگى به‌دست آورد.

مکمل رنگ قرمز <- رنگ سبز (آبى + زرد)مکمل رنگ زرد <- رنگ بنفش (آبى + قرمز)مکمل رنگ آبى <- رنگ نارنجى (زرد + قرمز)



برای اطلاع از شرایط ثبت نام آموزش نقاشی پیشرفته در آموزشگاه نقاشی ارژنگ کلیک کنید.

پیشنهاد می کنیم از صفحه اینستاگرام آموزشگاه نقاشی ارژنگ دیدن کنید.

One thought on “ترکیب رنگ ها در نقاشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *