ترکیب رنگ ها در نقاشی

ترکیب رنگ ها در نقاشی

ترکیب رنگ ها

اساس هر تئوری رنگ، دایره رنگ است و ترکیب رنگ ها در نقاشی را مشخص می کند. یک دایره رنگ ابتدایی که در آن رنگ های قرم، زرد و آبی وجود دارند. برای آشنایی با تئوری رنگ و شناخت و کاربرد رنگ در نقاشی، یادآوری این نکته لازم است که رنگ در حقیقت همان نور است. زمانی که نور سفید از منشور عبور کرده و تجزیه می شود، می توان طیف رنگ های خالص را با چشم دید. هر رنگی که در پیرامون خود می بینیم در حقیقت نوری است که جسم به چشم ما بازتاب می کند.

برای شناخت ترکیب رنگ در نقاشی کلیک کنید.

ترکیب رنگ ها در نقاشی
ترکیب رنگ ها در نقاشی


رنگ‌های اصلی

منظور از رنگ‌های اصلی یا درجه‌ی اول، رنگ‌هایی است که معمولاً از ترکیب رنگ ها ی دیگر حاصل نمی‌شوند. بلکه سایر رنگ‌ها، از ترکیب آنها با یکدیگر به وجود می‌آیند. رنگ‌های اصلی زرد، قرمز و آبی، در صورتی که در خالص‌ترین حالت خود باشند و هیچ گرایشی به رنگ‌های دیگر در آنها دیده نشود. وقتی با یکدیگر مخلوط شوند، خاکستری بسیار تیره‌ای را به وجود می‌آورند. معمولاً رنگ‌هایی که در بازار عرضه می‌شوند، رنگ‌هایی با کیفیت واقعی رنگ‌های اصلی نیستند. 
در میان زردهای موجود در بازار، زرد کادمیوم با درجه‌ی تیرگی متوسط، نزدیک‌ترین رنگ به زرد اصلی دایره‌ی رنگ است. از مشهورترین قرمزهایی که در بازار موجود هستند، قرمز کادمیوم و قرمز آلیزارین است که در انواع مختلف سیر و روشن ساخته می‌شوند و در عین حال، هیچ کدام قرمز اصلی نیستند. اما مخلوط این دو به قرمز اصلی نزدیک است. معروف‌ترین رنگ‌های آبی موجود در بازار، آبی اولترامارین، آبی کبالت و آبی پروس هستند. اما آنها با آبی اصلی تفاوت دارند. با کمی تیره و روشن‌تر کردن آبی کبالت و آبی اولترامارین، می‌توان از آنها به عنوان آبی اصلی استفاده کرد.

رنگ‌های درجه‌ی دوم (رنگ‌های مکمل، رنگ‌های فرعی، رنگ‌های ثانویه)

هر رنگ درجه‌ی دوم، معمولاً از مخلوط کردن دو رنگ اصلی ساخته می‌شود:سبز = زرد + آبی بنفش = قرمز + آبی نارنجی = زرد + قرمزهر یک از رنگ‌های درجه‌ی دوم، مکمل یکی از رنگ‌های اصلی است. به همین دلیل به رنگ‌های درجه‌ی دوم، رنگ‌های مکمل نیز گفته می‌شود. دو رنگ مکمل، وقتی با هم مخلوط شوند، خاصیت رنگین بودن یکدیگر را خنثی می‌کنند، یعنی از ترکیب رنگ ها، یک رنگ خاکستری تیره به دست می‌آید. در دایره‌ی دوازده‌تایی رنگ، هر دو رنگ مکمل به صورت قطری از دایره، روبروی هم قرار می‌گیرند.

رنگ‌های درجه‌ی سوم (رنگ‌های ترکیبی)

این رنگ‌ها از ترکیب رنگ ها ی اصلی با رنگ‌های درجه‌ی دوم ساخته می‌شوند. رنگ‌های درجه‌ی سوم عبارتند از: زردنارنجی، قرمزنارنجی، قرمزبنفش، بنفش‌آبی، سبزآبی، سبززرد. به این ترتیب با اضافه کردن این شش رنگ به سه رنگ اصلی و سه رنگ درجه‌ی دوم‌، چرخه‌ی دوازده تایی رنگ‌ها کامل خواهد شد.
هنرمندان، رنگ‌شناسان و پژوهشگران، عموماً رنگ‌ها را به شیوه‌های مختلفی دسته‌بندی کرده اند که چرخه‌ی دوازده‌تایی رنگ پیشنهادی ایتن (Johannes Itten)  از همه‌ی دسته‌بندی‌ها، مشهورتر و دارای اعتبار بیشتری است.

ترکیب رنگ ها در نقاشی
ترکیب رنگ ها در نقاشی

ترکیب رنگ ها در نقاشی

رنگ‌های خنثی : رنگ های خنثی رنگ‌هایی هستند که از ترکیب رنگ‌های دیگر به وجود می‌آیند و می‌تواند اثرات مثبت یا منفی داشته باشند. رنگ‌های سفید ، سیاه ، خاکستری ، بژ و قهوه‌ای از جمله رنگ‌های خنثی هستند.

رنگ های داغ: بهترین نمونه‌ی رنگ داغ ، قرمز خاصی است که با هیچ رنگی مخلوط نشده است و در قوی‌ترین حالت خود قرار دارد.رنگ داغ بسیار جلب توجه می کند و به طرح ، حالت برجسته‌ای می دهد. رنگ داغ ، یک رنگ گرم ، قوی و تهاجمی است. هم چنین با قدرتی که دارد ، سیستم عصبی انسان را تحریک می کند.

رنگ های یخ : رنگ یخ ، یخبندان و برف را به خاطر می‌آورد و احساساتی که به وسیله‌ی آن ایجاد می‌شود ، در مقابل احساساتی است که رنگ داغ ایجاد می کند. این رنگ ، به رنگ آبی اشاره دارد که روشنایی بسیار دارد.وقتی رنگ گرم و سرد در کنار هم قرار می‌گیرند ( مانند آتش و یخ ) ، حالت نوسان ایجاد می‌کنند یعنی احساس‌های متفاوتی را در ما به وجود می‌آورند.

رنگ‌های گرم : به رنگ های واقع در بین دو طیف نوری زرد و نارنجی ، رنگ های گرم می‌گویند. همه‌ی این رنگ ها دارای رنگ قرمز هستند ، مانند قرمز ، نارنجی ، زرد – نارنجی ، زرد. این رنگ ها در ترکیب‌شان ، رنگ زرد و قرمز دارند که احساسات گوناگونی را به وجود می‌آورند.  رنگ‌های گرم ، دارای طولانی‌ترین طول موج هستند ، به همین دلیل دیدن آن‌ها ، انرژی بیشتری نیاز دارد. رنگ‌های گرم هیجان‌‌آور و نشاط انگیز هستند و به احساسات و هیجانات ، شدت می‌دهند و طرح‌‌‌های رنگی گرم و دوستانه ای را به وجود می‌اورند.

رنگ‌‌های گرم زنده و درخشان هستند و بیشتر به چشم می‌‌‌زنند. این رنگ‌ها در طراحی به رنگ‌های ” نزدیک ” معروف هستند. زیرا باعث می‌شوند اشیاء نزدیک‌تر از فاصله واقعی‌‌شان به نظر برسند. گرمای این رنگ‌‌‌ها ، مانند غروب بر محیط اطراف می‌‌تابد و آن را تحت تسلط خود در می‌آورد.

رنگ‌های سرد : رنگ آبی، اساس رنگ‌‌های سرد است. این رنگ‌ها به خاطر اضافه شدن رنگ زرد به ترکیب‌‌شان از رنگ‌های یخی جدا می‌شوند. رنگ‌های قرار گرفته بین دو طیف نوری سبز و بنفش را رنگ‌های سرد می‌نامند. رنگ‌هایی مانند زرد – سبز ، آبی – سبز ، آبی فیروزه‌ای و سبز خالص، جزء رنگ‌های سرد هستند و در طبیعت دیده می‌شوند. این رنگ‌ها احساس طراوت و تازگی به ما می‌بخشند.

رنگ‌های سرد ، میزان فعالیت‌های بدن را پایین می‌‌آورند و آرام بخش و تسکین دهنده هستند. رنگ‌های سرد در طراحی به رنگ‌های ” دور ” معروفند. زیرا باعث می‌شوند اشیاء دورتر از فاصله واقعی‌شان دیده شوند. همین ویژگی رنگ‌های سرد باعث می‌شود که فضاها را بزرگ‌تر و متعادل‌تر نشان دهند. 

رنگ‌های روشن: رنگ‌های روشن، ملایم کم‌‌رنگ ترین رنگ‌ها هستند. آن ها روشنی خود را از نبود رنگ قابل مشاهده در ترکیب‌شان می‌گیرند و تقریبا شفاف هستند. وقتی روشنی رنگ‌ها زیاد می‌شود ، تفاوت بین رنگ‌های مختلف کم می‌شود. رنگ‌های روشن محیط را بزرگ‌تر نشان می‌دهند و به فرد احساس نشاط ، سکوت ، آرامش و روشنی می‌بخشند.

رنگ‌های تیره: رنگ‌های تیره رنگ‌هایی هستند که در ترکیب‌شان رنگ سیاه وجود دارد. این رنگ‌ها فضا را کوچک‌تر نشان می‌دهند.  رنگ‌های تیره دارای قدرت تاثیرگذاری بالایی هستند.این رنگ‌ها در بافت‌های گوناگون مانند چرم ، پارچه و وسایل منزل ، یک اثر به یاد ماندنی به وجود می‌آورند و نشان دهنده‌ی ثروت و مقام اجتماعی بالا هستند. ترکیب رنگ‌های تیره و روشن یک روش معمول برای نشان دادن تضادها و تفاوت‌ها در طبیعت است ، مانند شب و روز.

رنگ‌های کروماتیک: بین رنگ‌های قرمز ، زرد ، آبی ، سبز و … از یک سو و رنگ‌های سفید ، سیاه و خاکستری از سوی دیگر تفاوت وجود دارد. به رنگ‌‌هایی که در طیف رنگی می‌باشند ، کروماتیک می‌گویند. رنگ‌های کروماتیک بسیار زیاد هستند که مهم‌ترین آن ها ، رنگ‌های اصلی ( زرد ، قرمز و آبی ) می‌باشند. 

رنگ‌های اکروماتیک: کیفیتی که در اغلب رنگ‌ها وجود دارد ، در رنگ های سفید ، سیاه و خاکستری وجود ندارد. به این سه رنگ که فاقد رنگ هستند ، رنگ اکروماتیک می‌گویند. رنگ سفید در واقع رنگ نیست ، بلکه عدم وجود رنگ است.رنگ‌های مکمل: رنگ‌های مکمل مقابل یکدیگرند. این رنگ‌ها که در چرخه رنگ در برابر یکدیگر قرار دارند ، در کنار هم نمایی چشم‌گیر و متعادل ایجاد می‌کنند. این رنگ‌ها از یک خانواده نمی‌‌باشند و بیشترین تفاوت را با هم دارند.

هنگامی که رنگ‌های مکمل را با هم ترکیب می‌کنیم ، رنگ خاکستری به وجود می‌آید. چشم انسان بعد از دیدن یک رنگ، نیاز دارد تا رنگ تکمیل کننده‌ی آن را هم ببیند. نارنجی و آبی ، قرمز و سبز ، بنفش و زرد رنگ‌های مکمل هستند.   
رنگ‌هاى مکمل در واقع نوعى تضاد هستند که به‌ هنگام مشاهده همدیگر را طلب مى‌کنند و در کنار هم ایجاد تحرک مى‌کنند و یکدیگر را کامل مى‌کنند. هرگاه دو رنگ مکمل باهم ترکیب شوند نتیجه خاکسترى خواهد بود و تحرک آن از بین خواهد رفت و رنگى خنثی بدست خواهد آمد.

اما دو رنگ مکمل در کنار هم موجب درخشانى و جلوه یکدیگر هستند. در طبیعت رنگ‌هاى مکمل در کنار هم به زیبایى مشاهده مى‌شوند چنان‌که گل سرخ در میان انبوهى از برگ‌هاى سبز قرار دارد. تضاد رنگ‌هاى مکمل از ساده‌ترین تضادهاست. رؤیت یک رنگ باعث مى‌شود تا مکمل آن رنگ بر روى رنگ همجوار آشکار گردد. مى‌توان همه‌ٔ رنگ‌هاى مکمل را دو به دو با نسبت‌هاى نامساوى و مساوى با هم ترکیب نمود و طیف وسیعى از خاکسترى‌هاى رنگى به‌دست آورد.

مکمل رنگ قرمز <- رنگ سبز (آبى + زرد)مکمل رنگ زرد <- رنگ بنفش (آبى + قرمز)مکمل رنگ آبى <- رنگ نارنجى (زرد + قرمز)



برای اطلاع از شرایط ثبت نام آموزش نقاشی پیشرفته در آموزشگاه نقاشی ارژنگ کلیک کنید.

پیشنهاد می کنیم از صفحه اینستاگرام آموزشگاه نقاشی ارژنگ دیدن کنید.

One thought on “ترکیب رنگ ها در نقاشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *