لئوناردو داوینچی

لئوناردو داوینچی

لئوناردو داوینچی (۱۵ آوریل ۱۴۵۲-۲مه ۱۵۱۹) دانشمند، نقاش، مجسمه ساز، معمار، موسیقی دان، ریاضی دان، مهندس، مخترع، آناتومیست، زمین شناس، نقشه کش، گیاه شناس و نویسنده ایتالیایی دوره رنسانس بود.

لئوناردو داوینچی
لئوناردو داوینچی


لئوناردو در سال ۱۴۵۲ در روستای توسکانی زاده شد. او فرزند نامشروع یک ثرتمند، به نام پیرو فرانسیسکو دی آنتونیو داوینچی و یک زن دهقان به نام کاترین بود. بین سالهای ۱۴۹۳و ۱۴۹۵ لئوناردو داوینچی زنی به نام کاترین را در میان افراد وابسته به خود در دفتر اسناد مالیاتی خود ذکر کرده است. زمانی که او در سال ۱۴۹۵ فوت کرد لیست هزینه های مراسم تشییع جنازه نشان میدهد که این زن مادر او بود. در مورد دوران کودکی وی اطلاعات زیادی در دست نیست. او ۵ سال اول زندگیش را با مادرش گذراند. سپس در سال ۱۴۵۷ نزد خانواده پدرش، پدربزرگ، مادربزرگ و عمویش زندگی کرد.
وی با اینکه در مدرسه موفق نبود ولی شور و هیجان زیادی نسبت به طبیعت نشان می داد. داوینچی به صورت غیر رسمی هندسه و ریاضیات را آموخته بود. در دوران نوجوانی او را به شاگردی به هنرکده ای در فلورانس فرستادند تا نزد (آندرئا دل وروکیو) که نقاش و پیکرتراش بود آموزش ببیند. وروکیو از شهرت بسیاری برخوردار بود به گونه ای که ساخت بنای یادبود((بارتولومئو کولئونی))سردار نظامی شهر ونیز را به او سپردند. در آتلیه ای که قابلیت ساخت چنین شاهکارهایی را داشت، لئوناردو جوان میتوانست چیزهای زیادی بیاموزد.
نبوغ او شاید بیش از هر چیز دیگری مورد توجه بوده است. لئوناردو معمولا به عنوان نمونه بارز یک مرد رنسانس شناسانده می‌شود. عده ای او را بااستعدادترین شخصی می دانند که تا کنون در این جهان زندگی کرده است. وی فردی بی نهایت خلاق و کنجکاو بود. او نظریات خود را در مجموعه یادداشت هایی که بالغ بر هزاران صفحه می باشند، ثبت کرده است. او طرحهای مبتکرانه ای را برای ساخت سلاح هایی مانند توپ بخار، ماشین پرنده صرف کرد.
داوینچی اولین طراح هواپیما و صدها اثر معماری دیگر به شمار می رود. یکی از طرح های ابتکاری او لباس غواصی وزیر دریایی جنگی است.

او همچنین مسلسل، تانک نظامی، ساعتی که به ساعت داوینچی معروف است، کیلومتر شمار و چیزهای دیگر را طراحی یا اختراع کرد و با استفاده از خط معکوس برای طراحی های خود یادداشت هایی را نوشته است، که آنها را فقط در مقابل آینه میتوان خواند. شهرت جهانی داوینچی بیشتر به خاطر نقاشی های شام آخر و مونالیزاست.
مارکو روسکی درباره او می گوید:در حالیکه گمانه زنی های زیادی در مورد لئوناردو وجود دارد چشم انداز او از جهان اساسا منطقی است و نه اسرار آمیز واینکه روشهای تجربی به کار گرفته شده او برای زمان خودش غیر معمول بود.


وی در سال ۱۴۷۲ به عضویت گروه قدیس لوقا(فرد یهودی هلنیستی بوده که به مسیح اعتقاد نداشته است) مرکز این گروه یا اتحادیه عمدتا از داروفروشان، پزشکان و هنرمندان تشکیل شده بود، در بیمارستان سانتامارینا نوئووا بود در ۱۴۷۸ شورای شهر از او خواست نمازخانه سان برناردو در کاخ وکیو را نقاشی کند ولی بنا به دلایلی این ماموریت را انجام نداد.

وی در بسیاری از پروژه های مختلف برای انجام لودویکو استخدام شد. از جمله آماده سازی شناورها برای موقعیت های خاص، طرح هایی برای یک گنبد برای کلیسای جامع میلان و یک مدل برای یک بنای تاریخی مربوط به ورزش سوارکاری .
تابلوی شام آخر و مونالیزا از کارهای معروف داوینچی می باشند.
شام آخر یکی از دیوار نگاره های داوینچی است. این اثر هنری نشانگر صحنه هایی از شام آخر روزهای پایانی عمر مسیح است آنطور که انجیل به آن اشاره کرده است. این نقاشی بر پایه کتاب یوحنا باب ۱۳ آیه ۲۱ است. شام آخر داوینچی به دلیل تکنیک اشتباه چسب رنگ و جسو به همراه رطوبت از همان زمان کشیده شدن در سال ۱۴۹۸ میلادی تا کنون در حال از بین رفتن است. این نقاشی سراسر یک دیوار تالار مستطیلی شکلی را می پوشاند که سالن غذا خوری صومعه سانتاماریا دله گرتزیه در شهر میلان بوده است.
لبخند ژوکوند که به مونالیزا شهرت دارد، نام یکی دیگر از معروفترین تابلوهای نقاشی وی است. این نقاشی دارای عناوینی همچون شناخته ترین، پربازدیدترین و مقلدترین اثر جهان میباشد که بیشترین مطالب نوشته شده مرتبط را نیز شامل میگردد. این اثر استثنایی در طول تاریخ چندین بار ربوده شده و با این که بیش از ۵۰۰ سال از زمان خلقش میگذرد اما آسیب چندانی ندیده است. مونالیزا هم اکنون در تملک کشور فرانسه و در موزه لوور نگهداری میشود. داوینچی نقاشی مونالیزا را در سال ۱۵۰۳ یا ۱۵۰۴ در فلورانس آغاز کرد.

لئوناردو داوینچی
لئوناردو داوینچی


به گفته جورجیو واساری یکی از هم دوره ای های داوینچی او پس از ۴ سال تاخیر نقاشی را ناتمام رها کرد. که چنین رفتاری در بسیاری از نقاشی های لئوناردو شایع است که بعدها در زندگی اش ابراز پشیمانی میکند: هرگز یک کار را به پایان نرساندم…تصور میشود که او همچنان به کار بر روی مونالیزا به مدت ۳ سال پیش از اینکه به فلورانس نقل مکان کند تا مدت کوتاهی قبل از مرگش در سال ۱۵۱۹ ادامه داد تا آنرا به پایان رساند.

تابلوی مونالیزا یکی از آوازه‌ترین شبیه‌سازی از چهرهٔ فردی در جهان است. از سدهٔ نوزدهم یا حتی پیش از آن به بعد، این چهرهٔ رمز آمیز، بخشی از فرهنگ عامهٔ غربی شده‌است. لاجوکوندا (ژوکوند) همسر زانوبی دل جوکوندو ی بانکدار، که پس از بازگشت لئوناردو از میلان به فلورانس نقاشی شده، به حال نشسته در میان دو پایهٔ یک ایوان سرپوشیده شبیه‌سازی شده‌است. این زن با نمای نیم قد و دستهای روی هم نهاده و چشمان خیره شده به تماشاگر، نشان داده شده‌است.

ابهام و راز این ” خنده ” ی پر آوازه، واقعاً نتیجهٔ شیفتگی لئوناردو به سایه روشن جوّ و مهارتش در نمایاندن آن است. شاید در سدهٔ رومانتیک پرور نوزدهم، بیش از حد دربارهٔ این ” خنده ” ی رازآمیز بحث شد، ولی کسی به علاقهٔ سراپا علمی لئوناردو به ماهیت نور و سایه اشاره‌ای نکرد. از طرف دیگر، به احتمال زیاد خود لئوناردو نیز از تأثیر شگفت‌انگیزی که در این تابلو بر تماشاگر می‌گذارد، لذتها برده‌است؛ این اثر یکی از تابلوهای محبوبش بود و هیچگاه نمی‌توانست آن را از خودش جدا کند. طراحی بی نظیری که در زیر سایهٔ گریزان حاضر است، از لحاظ نمایاندن سر و دستها – که استثنائاً فوق‌العاده زیبا هستند – یک پیروزی بزرگ به‌شمار می‌رود. این احتمال نیز وجود دارد که نیت هنرمند، سردرگم کردن بیننده یا شیفتن وی و مجاز ساختنش به تفسیر آزادانهٔ این شخصیت نهفته بوده باشد.
از جمله شاگردان داوینچی میتوان به جیان جیاکومو کاپورتی داورنئو یا همان سالای از سال ۱۴۹۰ همراه با دا وینچی زندگی می‌کرد اشاره کرد. تنها پس از گذشت یک سال از پیوستن سالای به داوینچی، او لیستی از خرابکاری‌ها و تخطی‌های سالای فراهم کرد. لئوناردو او را دزد دروغگو کله‌شق و دله خطاب کرد. پس از اینکه او دست کم پنج بار با پول‌های داوینچی فرار و آن‌ها را صرف کارهایی همچون خرید لباس کرد. اما با این حال داوینچی همواره نسبت به سالای رفتاری بسیار محبت‌آمیز داشت. سالای به مدت سی سال همراه با او زندگی کرد. سالای تعدادی از نقاشی‌های خود را به نمایش گذاشت هرچند که جورجو وازاری یکی از نقاشان معروف ایتالیا عقیده داشت که داوینچی فنون نقاشی را به خوبی به او آموخته‌است اما کارهای سالای نسبت به کارهای دیگر شاگردان داوینچی از خلاقیت هنرمندانهٔ کمتری برخوردار بود. در سال ۱۵۱۵ او مدل کاملاً برهنه‌ای از مونا لیزا را کشید و نام آن را مونا وانا نهاد.
در سال ۱۵۰۵، داوینچی شاگرد دیگری را به نام کنت فرانسیسکو ملزی اختیار نمود. کسی که ادعا می‌شود محبوب‌ترین شاگرد در نزد وی بوده‌است. او به همراه داوینچی به فرانسه مسافرت کرد و تا آخر عمر دا وینچی در کنار او باقی‌ماند. پس از مرگ داوینچی تمامی کارهای او به ملزی رسید و او از آن‌ها به خوبی نگهداری کرد.

داوینچی اواخر عمر خود را در واتیکان ایتالیا سپری نمود که رافائل و میکل آنژ در آنجا فعالیت داشتند. وی در سال ۱۵۱۵ به خدمت فرانسوا درآمد و در خانه ییلاقی در کلوس بوس در نزدیکی اقامتگاه سلطنتی جای گرفت او ۳ سال پایانی عمر خویش را به همراه ملزی شاگردش در آنجا گذرانید.داوینچی دوستان زیادی داشت که هم اکنون به خاطر زمینه های کاری یا اهمیت تاریخ خود، امروزه به نوعی شناخته شده هستند، اما با این حال به نظر میرسد که ایزابلا دسته‌، نقش دوستی صمیمی و نزدیک را در این میان ایفا میکند.

گویند او به علت سفرهای طولانی وی به عنوان تنها زنی که شناخت نسبتا کاملی نسبت به او داشت شناخته میشود. گذشته از دوستی و روابط، داوینچی زندگی خصوصی خود را پنهان نگه داشته بود. گرایش جنسی او به عنوان موضوعی برای تجزیه و تحلیل و حدس و گمان تبدیل شده بود. این روند در اواسط قرن ۱۶ شکل گرفت و در قرن های ۱۹ و ۲۰ دوباره احیا شد که مهمترین پژوهش اینبار توسط زیگموند فروید انجام شده است. بیشترین رابطه داوینچی با دو پسر جوان که شاگردان خود او بوده اند یعنی سالای و ملزی بوده است. ملزی احساس داوینچی به او را عشق و شهوت بیان میکند.
مدارک دادگاه در سال ۱۴۷۶ نشان میدهد که وقتی داوینچی ۲۴ ساله بوده به همراه ۳ مرد دیگر تحت قوانین سودومی دوران رنسانس به همجنس گرایی متهم میشود اما بعدها از این اتهام تبرئه میشود از آن تاریخ به بعد بحث های زیادی پیرامون همجنس گرا بودن داوینچی و تاثیرات آن بر آثارش به ویژه وجود حالت دوگانه مردانه و زنانه و شهوت مشهود در تابلوی یحیای تعمید دهنده و باکوس و دیگر آثار وی بخصوص آثار آمیخته با شهوت وی شده است
داوینچی در روز دوم مه سال ۱۵۱۹ در حالی که تبدیل به یکی از دوستان صمیمی فرانسوا شده بود در کلوس لوس در گذشت. طبق خواسته وی ۶۰ فقیر تابوت او را حمل کردند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *