هنر درمانی

هنر درمانی

هنردرمانی عبارت است از کاربرد مواد هنری برای بیان، و توانمند ساختن بیماراز طریق شناخت و حل تعارضات درونی خود در حضور هنردرمانگری که آموزش دیده است. در هنردرمانی، بیماران به مهارت یا تجربه قبلی در زمینه هنر نیاز ندارند؛ بلکه بیمار از طریق خلق اثر هنری و بازتاب آن در محصول و فرایند کار خودش، آگاهی از خویشتن و دیگران را افزایش داده و احساسات مثبت و اعتماد به نفس را در خود تقویت می کند.

مطالب بیشتر در ویکیپدیا در دسترس است.

هنر درمانی
هنر درمانی

هنر درمانگر


امروزه هنردرمانگران در مراکز گوناگون فعالیت می کنند. اکثر آن ها در بیمارستان های روان پزشکی یا تیم های بهداشت روانی و به عنوان مددکار اجتماعی مشغول به فعالیت هستند. آن ها همچنین در زندان و مدارس استثنایی و مدارس عادی کار می کنند. امروزه حجم کار هنردرمانگران در بخش های مراقبت از بیماران سرطانی، بیماران رو به مرگ یا مبتلا به ایدز، کار با معتادان و نیز کار با افرادی که دچار اختلالات یادگیری هستند و کودکانی که از اتیسم رنج می برند روز به روز بیشتر می شود.

 هنر در هر زمینه ای مانند آشپزی، نقاشی، موسیقی، سفالگری، آرایشگری و هر هنری که فرد بنا به سلیقه و خواست خود به آن مشغول باشد، در درمان اوموثر است. هنر درمانی به واسطه نقش مهمش در درمان، تاکید بر خلق یک اثر هنری ویژه ندارد. صرفا همینکه فرد برای درمان به سمت هنر درمانی سوق داده شده است و بتواند احساس آزادی، خلق کردن، تاثیرگذاری، شناخت هویت مستقل، آرامش و فعالیت هنری داشته باشد، میتواند خود دستآورد مهمی در درمان باشد.


ابراز وجود با هنر

یکی دیگر از دستآوردهای مهم هنر، ابراز وجود فرد است که هنر درمانگر به واسطه شناخت از هنر و علم روانشناسی، میتواند احساسات فرد مراجع را در قالب هنر که منتهی به انعکاس احساسات درونی مراجع در هنر است، بشناسد و به تحلیل آن بپردازد.

هنر درمانی – نقاشی

مهم ترین و رایج ترین ابزار هنردرمانی نقاشی است. از طریق عناصر موجود در نقاشی مانند خطوط، تصویر، جهت نقاشی، اندازه تصاویر، محتوای نقاشی و صحبت هایی که بیمار درباره آن بیان می کند می توان به ویژگی های عاطفی، ناکامی ها، فشارها و تمایلات درونی بیمار پی برد.

هنر درمانی
هنر درمانی


نقاشی همانند خواب و رویا بیمار را از ممنوعیت ها رها ساخته و با درمانگر در حالتی ناخودآگاه درباره کشفیات، افکار و دلهره هایش صحبت می کند و با مشکلات خود راحت تر مواجه می شود و با کمک درمانگر راه های تازه ای برای مقابله با مشکل خود پیدا می کند. خطوط و رنگ، این زوایا را به درمانگر می نماید. 

چگونگی هنر درمانی

اما اثر هنر در درمان از آن جا آغاز می شود که راه نفوذ به ناخودآگاه را آسان و امکان تغییر را در خودآگاهی پدید می آورد. هنر کمک می کند تا بیماران در رابطه با کارها و آثار خلاقانه هنری خویش چیزهایی بگویند، در حالی که غالبا متوجه این موضوع نمی شوند که در حال بیان مسائل درونی خود هستند، چون آن چه می سازند جنبه نمادین و سمبلیک دارد.

وقتی هم ساخت کارهای هنری پایان می یابد کماکان کارهای تولیدشده در جلسه درمان نگه داری می شوند. هرگاه لازم باشد می توان به این کارها بازگشت و درباره آن ها بحث کرد. فعالیت هنری می تواند فضایی جذاب و گروهی بسازد. به طوری که بیمار پیرامون موضوع مورد نظر به آسانی تمرکز پیدا می کند و درباره راه حل های مشکل خود فکر می کند. تجربیات هنردرمانگران می گوید فضای هنردرمانی، جوی ایمان و سازنده به وجود می آورد که در آن بیمار احساس تهدید نمی کند و به راحتی آن را می پذیرد.

نقش هنر در آموزش های تحصیلی


در جهان پیشرفته امروز و حتی بسیار پیش از این هنر منبع مهمی برای آموزش علوم مختلف در کودکان بوده است. هنر به تنهایی میتواند جمع آوری اطلاعات در حافظه را گسترش دهد و به آسانی و به دور از هر گونه سخت گیری که در یادگیری علوم وجود دارد میزان آموزش و یادگیری را در کودکان افزایش دهد.یکی از مهارت های جدید آموزگاران امروزی آموزش دروس ریاضی، علوم و تاریخ به وسیله هنر است.

زمانی که کودک بتواند مطالب و مفهوم ریاضی را با ریتمی آهنگین و با روشی هنری بیاموزد که هم علاقه او را بیشتر میکند و هم تأثیر مثبت بیشتری بر یادگیری او خواهد داشت. بنابراین دیگر نیازی به تکرار های مداوم و سخت گیری های پیش از این نمیباشد.


نقش هنر در رشد کودک

لازم است بدانید کودکی که با هنر عجین میشود و میتواند خود و توانایی های خود را در قالب خود ابراز کند و یا همچنین استعداد بالقوه خود را در هر هنری به شکل بالفعل دربیاورد به میزان قابل توجهی هدف و راه خود را در آینده پیدا میکند.

کودکانی که درکی از هنر پیدا میکنند قطعاً میتوانند با گذشت زمان راه و انتخاب خود را نیز بشناسند و با علم بیشتری به آنچه که هستند و آنچه که میخواهند باشند نگاه کنند. کودکانی که هنری را میاموزند به غیر از آگاهی در انتخابهایشان میتوانند در ورود به اجتماع با اعتماد به نفس بیشتری ظاهر شوند و نیاز مبرمی به توضیح از خودشان نداشته باشند. فقط کافی است در جایگاه مناسب خود قرار بگیرند تا بتوانند در فرصت های مناسب خود و استعدادشان را به اطرافیانشان نشان دهند.

هنر درمانی
هنر درمانی

از این رو کودک بدون آنکه تلاش مضطربی برای جذب همسالان و یا از دست دادن آنها داشته باشد میتواند احساسات خوشایند را هم به خود و همچنین به دیگران منتقل کند.

خشم فروخورده

در واقع هنر جایگاهی برای، کنترل خشم و بروز احساساتی است که پیش از این فروخورده شده و اکنون به وسیله هنر، راهی برای رهایی و خودنمایی پیدا میکند. درمان های روان شناسی تمام تلاش خود را میکنند که فرد بتواند به این مرحله رسد که احساسات خود را بازشناسد و آنها را تجربه کند. بنابراین هم وسیله ای مهم برای این اقدام در روانشناسی محسوب میشود و به غیر از لذت و حظ بصری و شنیداری در فردی که به خلق میپردازد، راهی بدون مقاومت برای بروز احساسات نیز پیدا کرده است.

هنر برای مشکلات جدی که در زندگی رخ می دهد

هنر درمانگر میتواند این راه و شناخت راهکارهای درمانی را در قالب اثرهای دیگر برای مراجع آسان تر کند. هنر درمانی در بیماری های سخت روحی و درمان آنها نیز مؤثر واقع میشود. از آنجایی که اتفاقات سهمگینی مانند مرگ عزیزان و یا تجاوزهای جنسی و سانحه ها، اتفاقاتی نیستند که هر فردی بتواند روزانه با آنها مواجه شود و فرد مورد آسیب بتواند رنج خود را با دیگران در یک سطح قرار دهد، بنابراین فرد آسیب دیده پس از سانحه قطعا دچار شوکی عظیم میشود. که هیچ راهکاری جز درمان های روانشناسانه نمیتواند او را به زندگی مجدد و بدون آسیب برگرداند.


اختلال اضطراب پس از سانحه (PTSD)

وقتی صحبت از آسیب و تحمل رنج میشود، اختلالات اضطرابی پس از سانحه، از جمله اختلالاتی هستند که به واسطه هنر درمانی میتوانند بهبود پیدا کنند. کسب آرامش، بودن و حضور داشتن در یک فضای خصوصی که در آن تولید یک اثر اتفاق میافتد، کاهش استرس و اضطراب احساس متعلق بودن، احساس مفید بودن و تجربه احساس کارآمدی و درک دوباره زندگی به واسطه هنر از دستآوردهای هنر درمانی در این اختلال اضطرابی است.


روش عملکرد هنر درمانی چگونه است؟

هنر درمانگر می‌تواند از روش‌های متنوع و متعدد هنری از جمله نقاشی، طراحی، مجسمه‌سازی و کولاژ (تصویر تکّه‌کاری) در مورد بیماران، از کودک تا سالمند، استفاده کند.
کسانی که به آسیب‌های هیجانی، خشونت جسمی، بهره‌کشی خانگی، اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات روانی شده باشند می‌توانند از خودبیانگری خلاقانه سود ببرند. خدمات هنردرمانی می‌تواند در مدرسه، سازمان‌های اجتماعی، بیمارستان و مراکز روان درمانی خصوصی در دسترس بیماران باشند.
احتمالاً دوست دارید بدانید که جلسات هنردرمانی با کلاس‌های معمولی هنرآموزی چه تفاوتی دارد. در کتاب مرجع هنردرمانی نوشته‌ی کتی مالدیوچی چنین آمده است:«در اغلب جلسات هنردرمانی، تمرکز بر روی تجربیات درونی (احساسات، ادراکات و تصوّرات) خود شخص است.
با وجودی که هنردرمانی ممکن است شامل یادگیری مهارت‌ها یا تکنیک‌های هنری گردد، امّا تأکید به طور کلّی نخست بر ایجاد و بیان تصاویری است که از درون فرد برمی‌آید. نه بر آن چیزهایی که او در دنیای خارج می‌بیند.» و با وجودی که در بعضی از کلاس‌های سنتی هنری نیز ممکن است از شما خواسته شود که از روی تصوّرات و تخیلاتتان طراحی یا نقاشی کنید امّا در هنردرمانی، دنیای درونی تصاویر، احساسات، افکار و ایده‌های شما همواره در درجه اوّل اهمیت قرار دارد.

برای اطلاع از تمامی رشته های آموزش نقاشی در آموزشگاه نقاشی ارژنگ کلیک کنید.

پیشنهاد می کنیم از صفحه اینستاگرام آموزشگاه نقاشی ارژنگ دیدن کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *