پرسپکتیو در نقاشی

پرسپکتیو در نقاشی

پرسپکتیو نوعی علم و تکنیک است که به آن علم مناظر و مرایا هم گفته میشود. پرسپکتیو در نقاشی عاملی است که سبب تاثیر عمق و دور نمایی را در اثر هنرمند نشان داده و سبب ملموس دیده شدن فواصل بین اشیاء و عناصر بصری می باشد.
قوانین پرسپکتیو در نقاشی در تمام سوژه های نقاشی از قبیل پرتره، طبیعت بیجان و منظره به یک صورت عمل میکند.
مبحث پرسپکتیو در نقاشی، یکی از مشکل ترین مفهوم های بصری در میان مباحث تئوری است. چون گوشه چشمی هم به علم ریاضی دارد.
چنانچه هنرمند با ممارست و تمرین بتواند به این علم مسلط شود، براحتی، بصورت غریزی و یک اصل و بدون محاسبات پیچیده در اثر خود پیاده میکند.
تاریخچه کشف پرسپکتیو معاصر با دوره رنسانس است. در این دوره شبیه سازی و کشیدن چهره بطور جدی رونق گرفت و در واقع بعد نمایی و پرسپکتیو بر نقاشی مسلط شد.
در دوره رنسانس ابداع طرح جدیدی از انسان و طبیعت، تحت لوای جلوه ها و نظم طبیعی عالم،بروز و ظهور پیدا کرد.

پرسپکتیو در نقاشی
پرسپکتیو در نقاشی


اولین پرسپکتیو در نقاشی دراثر هنرمند ایتالیایی بنام مازاتچو به معرض نمایش گذاشته شد.
در گذشته هنرمندان بصورت حسی عمق اجسام و نحوه قرار گرفتن آنها در فضا را مجسم می کردند. اما طرح صحیح اجسام و احجام بدون اعمال قوانین این علم امکان پذیر نمی باشد.

از هنرمندان مقید به اعمال پرسپکتیو در آثارشان میتوان به داوینچی، جوتو، مازاتچو، میکل آنژ و رافائل اشاره کرد، که خودشان را همسو و هم جهت با هنرمندان دوره رنسانس کردند.

انواع پرسپکتیو در نقاشی


پرسپکتیو بسته به نوع کاربردش انواع مختلفی دارد که به دو دسته ترسیمی و علمی تقسیم میشود.
پرسپکتیو ترسیمی:
 در پرسپکتیو ترسیمی که ریشهٔ لغوی اش به معنای «به وضوح دیدن» است، اشیا در صفحه‌ای مسطح چنان‌که دیده می‌شوند ترسیم می‌گردند و نه چنان‌که واقعاً هستند. این نوع پرسپکتیو بنا بر موقعیت ناظر، اندازه و فاصلهٔ او تا موضوع، انواع مختلفی پیدا می‌کند که همه بر این پایه استوار هستند که تمام نقاط موازی به نقطه‌ای که روی خط دید قرار می‌گیرد، می‌رسند.

شیء جلو، بزرگ‌تر و شیء عقب کوچک‌تر است. نقاط گریز و ناظر در محل خاصی قرار می‌گیرند که به پرسپکتیو معنی و مفهوم می‌دهند. از روی پرسپکتیو می‌توان محل ناظر را تعیین کرد.

پرسپکتیو علمی:
آنهایی هستند که با استفاده از سه محور که در بیرون صفحه عمود برهم هستند نشان داده می‌شوند. کاربرد این پرسپکتیو بیشتر برای تهیهٔ نقشه‌های فنی دقیق می باشد. از جمله در معماری و طراحی صنعتی. در این نوع پرسپکتیو نسبت اندازه‌ها تغییر نمی‌کند و ناظر همه جا حضور دارد.

این مبحث زیر مجموعه ای از دوره آموزش طراحی بزرگسال در آموزشگاه نقاشی ارژنگ می باشد.

اجزای پرسپکتیو

آشنایی با خط افق در پرسپکتیو:
شناخت خط افق یکی از مبانی پرسپکتیو در نقاشی است. فرض کنید شما قصد طراحی یک مکعب را دارید. بسته به محل قرارگیری شما نسبت به خط افق، زاویه دید شما نسبت به موضوع متفاوت خواهد بود.
وقتی اجسام زیر خط افق دید شما قرار داشته باشند، قسمت بالایی آنها مشاهده می‌شود و زمانی که بالای خط افق قرار داشته باشند قسمت زیرین آنها قابل مشاهده است. همچنین اگر اجسام بر روی خط افق قرار داشته باشند، یکی از وجوه آنها به طور کامل در مقابل دید شما قرار می‌گیرد.
خط افق ، خطی است فرضی که در راستای چشم ما در دورترین نقطه تصویر (افق) کشیده شده است. وقتی به محل تلاقی دریا و آسمان دقت می کنید، خط افق همان مرز میان دریا و آسمان است. محل قرارگیری خط افق کاملا با احساسی که به بیننده تصویر می‌د‌هد در ارتباط است.

نقطه گریز:
نقطه گریز، محل تلاقی همه خطوطی  که از چشم ناظر به صورت موازی به درون عمق نفوذ کرده و به هم می‌رسند. این نقطه می‌تواند روی خط افق باشد یا هر جای دیگری از صفحه. یک مثال عینی برای قبل لمس شدن موضوع، اگر روی ریل قطار بایستید و به امتداد خط ریل نگاه کنید، نقطه‌ای که در چشم شما دو خط موازی ریل به هم می‌رسند را نقطه گریز می‌گویند.

یک نقاش و طراح بسته به موقعیت قرارگیری عناصر در صحنه و زاویه دید ناظر می‌تواند چندین نقطه گریز داشته باشد یا اصلا نداشته باشد.

انواع پرسپکتیو خطی:

پرسپکتیو یک نقطه‌ای: در این حالت یکی از سطوح مدل، در مقابل دید شما قرار دارد و خطوط موازی یکدیگر را در یک نقطه قطع می‌کنند. در واقع میتوان گفت، خطوط موازی مدل،  یکدیگر را فقط در یک نقطه (نقطه گریز) قطع می کنند.تعداد نقاط گریز را میتوان بر حسب نیاز بر روی خط افق افزایش داد.

پرسپکتیو دونقطه‌ای:

اگر خطوط موازی یک جسم یا الگوی طرح در دو نقطه روی خط افق بهم برسند، پرسپکتیو دو نقطه ای تشکیل میشود.
یکی از مشخصه پرسپکتیوهای دو نقطه ای، عمود بودن حداقل یکی از اضلاع جسم بر دید ناظر می باشد، که از این مشخصه برای طراحی مکعب استفاده میکنیم.

پرسپکتیو سه‌نقطه‌ای:
در این حالت در امتداد دید ناظر، دونقطه گریز وجود دارد و نقطه گریز سوم بسته به موقعیت ناظر، در بالا یا پایین نشان داده می‌شود. در این نوع پرسپکتیو ما با خطوط موازی مواجه نیستیم و همه خطوط به سمت نقاط گریز چپ، راست و عمود می‌رسند.
استفاده از پرسپکتیوهای سه نقطه ای، بیشتر برای نشان دادن ارتفاع یا عمق مدل است.
به عبارت ساده تر، هنگامی که ارتفاع یا عمق مدل مهم باشد از این نوع پرسپکتیو، استفاده میشود. در نتیجه میتوان از آن برای طراحی ساختمان های بلند کمک گرفت.

پرسپکتیو محیطی:
پرسپکتیو محیطی یا پرسپکتیو فضایی، برای شناخت عمق از طریق تغییرات درجه(سایه و روشن ها)، رنگ ها و وضوح عناصر را القا می سازد.
عناصر پیش نما در یک نقاشی، کنتراست درجه ی بیشتری دارند. همچنین رنگ های شدیدتر و جزییات مشخص تری نشان می دهند.
هرچه فاصله بیشتر باشد، درجات و رنگ ها خنثی می شوند، جزییات کمتر دیده شده و عناصر ظاهری آبی خاکستری مات به خود می گیرند. برای توضیحات پرسپکتیو در ویکیپدیا اینجا کلیک کنید.

برای اطلاع از شرایط ثبت نام آموزش نقاشی مقدماتی در آموزشگاه نقاشی ارژنگ کلیک کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *